Sobota, 23 marca 2019
Imieniny obchodzą: Pelagia, Feliks
(min. 5 znaków)
Kamień i krzyż Bojemskiego
Kamil Kacperak 27.02.2012 21:29
Kopalnia "Michalina" była używana kiedyś do wydobywania gliny. Prawdopodobnie jej głębokość wynosi ok. 20 metrów. Teraz latem ludzie wykorzystują dawną cegielnię do pływania, i to pomimo istniejącego zakazu kąpieli oraz do wędkowania. Warto również pozwiedzać okolicę i tereny znajdujące się nieco dalej.
W pobliżu zalanej kopalni znajduje się pomnik, upamiętniający zabójstwo jednego z dyrektorów Huty Częstochowa. Niewiele osób dziś pamięta, kim był ów dyrektor Mariusz Bojemski.

Bojemski w 1899 roku ukończył Instytut Technologiczny w Petersburgu, w latach 1906-1908 był głównym inżynierem, a w okresie 1908-1912 - dyrektorem technicznym Huty „Częstochowa”. Należał do zarządów Resursy oraz Stowarzyszenia Spożywczego w Rakowie, od 1908 r. był prezesem tamtejszej Straży Ogniowej Ochotniczej. Od 1906 r. należał do Towarzystwa Szerzenia Wiedzy w Częstochowie i filii tego stowarzyszenia w Rakowie. Wspomagał finansowo bibliotekę i czytelnię im. Elizy Orzeszkowej Towarzystwa Szerzenia Wiedzy. Sympatyk PSS, więziony w 1906 r. przez Rosjan. Mariusz Bojemski był autorem projektu modernizacji oddziałów huty – stalowni i walcowni. Objął zakład w momencie groźby bankructwa na skutek ciągłych ustępstw finansowych na rzecz buntujących się robotników, co było następstwem rewolucji 1905 roku. W ciągu dwóch lat zmodernizował Hutę i zdyscyplinował załogę, dając początek koniunkturze produkcyjnej. Dzięki wprowadzeniu w życie tego projektu huta w 1910 r. nie zanotowała strat, a w 1911 r. osiągnęła zysk.

Jak donosił Goniec Częstochowski, 22 lipca 1912 roku w Częstochowie padł od kul wracający z konnej wycieczki dyrektor Huty „Częstochowa" inżynier Mariusz Bojemski. Stało się to w czasie przejażdżki konnej niedaleko Cegielni „Michalina na Bugaju. Napad trwał zaledwie kilka sekund, sprawcy wyskoczyli z żyta, oddając kilkanaście strzałów z rewolwerów. Dyrektor Bojemski, ciężko ranny, został przewieziony do zakładowego szpitala. Zmarł tego samego dnia. Pogrzeb Bojemskiego, który odbył się na warszawskich Powązkach, zgromadził kilka tysięcy osób. Z Częstochowy wysłano specjalny pociąg z delegacją robotników.

Jak napisał w raporcie carski gubernator: „21 lipca 1912 r. w godzinach wieczornych, gdy dyrektor huty w Rakowie inż. Mariusz Bojemski z szefem biura p. Gustawem Starzyńskim i Zygmuntem Łabęckim przejeżdżali konno koło cegielni Helmana i Zorskiego na Bugaju, ze zboża wyskoczyło 2 ludzi, którzy zasypali jadących gradem kul. Strzały raniły śmiertelnie dyr. M. Bojemskiego oraz w nogę Z. Łabęckiego. Sprawcy zbiegli. Dyrektor M. Bojemski wkrótce zmarł. Przy kontroli trupa stwierdzono pięć ran: jedną w lewą stopę, jedną w biodro, po jednej w plecy, w szyję i w głowę obok prawego ucha.”

Kamień i krzyż Bojemskiego, zastrzelonego przez grupę  „Rewolucjonistów – Mścicieli”, został ustawiony 21 lipca 1912 roku obok Cegielni „Michalina” B. Helmana. Kamień wraz z osadzonym na nim krzyżem, ustawiono z inicjatywy matki Bojemskiego w miejscu mordu. Głaz dostarczył miejscowy zakład kamieniarski Kruszyński i Proszowski, a krzyż wykonano w warsztatach mechanicznych huty. Poświęcenia krzyża 1 grudnia 1912 roku dokonali ksiądz Henryk Koławski z Konopisk i Lucjan Nawrocki z Rakowa przy udziale pracowników huty oraz Straży Ogniowej Ochotniczej.

Artykuł powstał dzięki życzliwości Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego.
Facebook Twitter Google Digg LinkedIn Reddit
Edukacja
22.03 13:15 Dzień otwarty Uniwersytetu...
22.03 12:21 W świecie pająków i...
21.03 15:03 Częstochowa nie odpuszcza...
21.03 14:24 Miejska Galeria Sztuki...
Felietony
25.09 10:07 Nauczyciel na celowniku
07.08 15:02 Częstochowa zdobyła...
09.07 12:17 Wakacje – cisza przed...
16.12 15:35 Szaleństwo władzy absolutnej
Gospodarka
20.03 14:53 Poszukiwani pracodawcy chętni...
27.02 14:21 Na marcowym śniadaniu o...
26.02 14:12 Prezydent Częstochowy z...
26.02 12:21 Praca, staż, praktyki....
Komunikacja
20.03 08:52 Łódzka do rozbudowy. Zarząd...
19.03 13:15 Autobusy linii 65 wracają na...
19.03 12:32 Ulica Korfantego w...
15.03 10:14 Rusza wielka przebudowa...
Kościół
06.01 16:16 Orszak Trzech Króli dotarł...
05.01 16:29 Kibice z całej Polski...
04.01 11:56 Orszak Trzech Króli przejdzie...
04.01 10:36 Prezent pod choinkę nie...
Kultura i rozrywka
22.03 14:07 Obraz namalowany przez Tomka...
21.03 08:02 W Miejskiej Galerii Sztuki...
20.03 09:14 „Bo to Polska...
07.03 15:34 Dzień Kobiet w Częstochowie...
Miasto
22.03 10:51 Nowy skład Miejskiej Rady...
21.03 13:11 Przedszkolaki pożegnały...
20.03 15:15 Wodociągi Częstochowskie bez...
20.03 12:04 Wolne etaty w częstochowskiej...
Policja
22.03 15:02 Podciął gardło kompanowi od...
22.03 14:36 Dwaj 20-latkowie skazani na...
21.03 14:09 44-latek przewoził lewe...
21.03 11:29 Córka myszkowskiego...
Region
06.03 14:14 Konkurs na logo powiatu...
22.02 10:01 Balonowy Puchar Polski w...
18.02 14:15 Starosta rozdał statuetki...
01.02 10:17 Starosta nagrodzi najbardziej...
Sport
22.03 09:12 Raków jedzie do Olsztyna. Czy...
22.03 08:09 Sparing Włókniarza ze...
21.03 10:05 Bezpłatne kursy samoobrony...
20.03 14:16 Centrum Piłki Nożnej w...
Zdrowie
20.03 13:10 Szpitalowi na Parkitce grozi...
18.03 17:57 W Częstochowie ciągle rodzą...
15.03 13:05 Rada Miasta Częstochowy...
05.03 10:44 Bezpłatne badania kontrolne....
© 2019 Copyright wczestochowie.pl
Serwis wCzestochowie.pl wykorzystuje na swoich stronach pliki cookies (tzw. ciasteczka) w celach reklamowych i statystycznych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować serwis oraz jego zawartość informacyjną do potrzeb naszych użytkowników. Jeżeli nie zgadzasz się na zapisywanie przez nas plików cookies na twoim urządzeniu, możesz je wyłączyć w ustawieniach przeglądarki. Aby dowiedzieć się więcej o tym jak wyłączyć ciasteczka odwiedź stronę pomocy technicznej swojej przeglądarki internetowej.